Coraz więcej badań pokazuje, że zaburzenia psychiczne, takie jak schizofrenia czy choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD), mogą być powiązane z tym, jak działa nasz metabolizm. Problemy z poziomem cukru we krwi czy produkcją energii w organizmie mogą wpływać nie tylko na ciało, ale też na nastrój i funkcjonowanie mózgu. W tym kontekście dieta ketogeniczna, znana pierwotnie z zastosowania w leczeniu padaczki, zaczyna być analizowana jako potencjalne wsparcie terapii psychiatrycznej.
Spis treści
Badanie naukowe:
Sethi, S., Wakeham, D., Ketter, T., Hooshmand, F., Bjornstad, J., Richards, B., Westman, E., Krauss, R. M., & Saslow, L. (2024). Ketogenic diet intervention on metabolic and psychiatric health in bipolar and schizophrenia: A pilot trial. Psychiatry Research, 335, 115866. https://doi.org/10.1016/j.psychres.2024.115866
Jednym z najbardziej interesujących badań w obszarze zdrowia psychicznego jest pilotażowe badanie przeprowadzone przez Sethi i wsp. (2024), opublikowane w Psychiatry Research.
W badaniu wzięło udział 23 pacjentów ze schizofrenią lub chorobą afektywną dwubiegunową, u których występowały także zaburzenia metaboliczne. Interwencja polegała na stosowaniu diety ketogenicznej przez 4 miesiące, przy jednoczesnym kontynuowaniu standardowego leczenia psychiatrycznego.
Najważniejsze założenia diety:
- 10% węglowodanów (ok. 20 g netto/dzień),
- 30% białka,
- 60% tłuszczu,
- regularne monitorowanie poziomu ketonów we krwi
Pacjenci byli pod stałą opieką lekarzy i coachów żywieniowych, aby zwiększyć ich szanse na przestrzeganie diety
Najważniejsze wyniki
Po 4 miesiącach zaobserwowano bardzo wyraźne efekty zarówno metaboliczne, jak i psychiatryczne:
Metabolizm:
- 0% uczestników spełniało kryteria zespołu metabolicznego (wcześniej 29%)
- spadek masy ciała średnio o ~10%
- zmniejszenie obwodu talii o ~11%
- poprawa insulinooporności (spadek HOMA-IR o ~17%)
Zdrowie psychiczne:
- poprawa ogólnego stanu psychicznego o 31% (wg skali CGI)
- aż 79% pacjentów wykazało klinicznie istotną poprawę objawów
- u pacjentów ze schizofrenią redukcja objawów o 32% (BPRS)
- poprawa jakości snu i satysfakcji z życia
Co ciekawe, im lepsze przestrzeganie diety (wyższy poziom ketonów), tym większa poprawa, co sugeruje zależność „dawka–efekt”.
Moja interpretacja jako dietetyka
Z mojego punktu widzenia to badanie jest bardzo przełomowe – ale warto je dobrze zrozumieć.
Po pierwsze, to nadal badanie pilotażowe (mała grupa i brak grupy kontrolnej), dlatego nie możemy jeszcze traktować diety ketogenicznej jako standardowego leczenia zaburzeń psychicznych.
Najważniejszy jest jednak kierunek, który pokazuje, że zdrowie metaboliczne i psychiczne są ze sobą silnie powiązane.
Dieta ketogeniczna:
- stabilizuje poziom glukozy i insuliny,
- dostarcza alternatywnego „paliwa” dla mózgu (ciała ketonowe),
- może wpływać na neuroprzekaźniki oraz stan zapalny.
To wszystko może tłumaczyć obserwowaną poprawę objawów.
W praktyce oznacza to, że u części pacjentów dieta może stanowić realne wsparcie terapii, a nie tylko dodatek.
Podsumowanie
Badanie Sethi i wsp. pokazuje, że dieta ketogeniczna może nie tylko poprawiać zdrowie metaboliczne, ale również wspierać funkcjonowanie psychiczne i jakość życia pacjentów z poważnymi zaburzeniami.
Choć to dopiero początek badań w tym obszarze, wyniki są bardzo obiecujące i wskazują na rosnącą rolę diety jako elementu wspierającego terapię. Kolejne, bardziej zaawansowane badania pozwolą lepiej zrozumieć, u kogo i w jakim stopniu takie podejście może przynieść największe korzyści.
Amelia Szczepanska
Autor · KetoSklep
Dietetyk kliniczny z dyplomem Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Żywienie to jej żywioł — łączy rzetelną wiedzę naukową z praktycznym podejściem do zmiany nawyków. Specjalizuje się w dietach niskowęglowodanowych i ketogenicznej, a do każdego podopiecznego podchodzi indywidualnie. Jeśli masz pytania o keto, suplementację lub po prostu nie wiesz od czego zacząć — Amelia przeprowadzi Cię przez to krok po kroku.
